• USB 3.0 thực chất nhanh bao nhiêu?
• USB 3.2 có phải luôn là 20Gbps?
• USB4 khác gì USB 3.2?
• Cổng Type C có quyết định tốc độ không?

USB 3.0, USB 3.2 và USB4 khác nhau như thế nào?

USB 3.0, USB 3.2 và USB4 là những tên chuẩn USB thường xuất hiện trên laptop, ổ SSD, hub và cáp Type C. Tuy nhiên, chỉ nhìn tên chuẩn chưa đủ để biết thiết bị có tốc độ bao nhiêu.

Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều người nhầm rằng USB 3.2 luôn là 20Gbps hoặc USB4 luôn là 40Gbps. Trên thực tế, mỗi thế hệ có thể bao gồm nhiều mức hiệu năng khác nhau.

Điểm quan trọng nhất khi lựa chọn thiết bị là phân biệt giữa kiểu đầu nối Type C và chuẩn truyền dữ liệu USB. Một thiết bị có cổng Type C không đồng nghĩa với việc nó hỗ trợ USB4 hoặc tốc độ cao nhất.

Trong bài viết này, HPS sẽ so sánh USB 3.0, USB 3.2 và USB4 để bạn hiểu rõ sự khác biệt về tốc độ, kiến trúc kết nối và cách chọn cáp phù hợp.

So sánh nhanh USB 3.0, USB 3.2 và USB4

Lưu ý: tốc độ thực tế của một kết nối không chỉ phụ thuộc vào tên chuẩn. Thiết bị nguồn, thiết bị nhận và cáp đều phải hỗ trợ mức tốc độ tương ứng.

USB 3.0 là gì?

USB 3.0 là thế hệ SuperSpeed USB ban đầu, thường được gắn với tốc độ truyền dữ liệu danh nghĩa 5Gbps.

Một điểm gây nhầm lẫn là hệ thống đặt tên USB đã thay đổi theo thời gian. Chuẩn 5Gbps từng xuất hiện dưới nhiều tên kỹ thuật khác nhau như USB 3.0, USB 3.1 Gen 1 và USB 3.2 Gen 1.

Vì vậy, khi xem thông số thiết bị, chỉ nhìn chữ USB 3.x đôi khi chưa đủ. Cách dễ hiểu hơn là kiểm tra trực tiếp mức hiệu năng được ghi bằng 5Gbps, 10Gbps hoặc 20Gbps.

Đây cũng là lý do các hướng dẫn đặt tên của USB-IF ưu tiên thể hiện hiệu năng truyền dữ liệu bằng số Gbps trên sản phẩm và bao bì.

USB 3.2 khác USB 3.0 như thế nào?

USB 3.2 mở rộng hệ thống USB 3.x và xác định ba mức tốc độ chính: 5Gbps, 10Gbps và 20Gbps.

Khác biệt lớn nhất so với cách hiểu phổ biến về USB 3.0 là USB 3.2 không chỉ có một mức tốc độ duy nhất.

USB 3.2 5Gbps

Mức này phù hợp với nhiều thiết bị phổ thông như ổ lưu trữ ngoài, hub và thiết bị ngoại vi không yêu cầu băng thông quá cao.

USB 3.2 10Gbps

10Gbps phù hợp hơn với các nhu cầu truyền file lớn hoặc sử dụng SSD ngoài có hiệu năng cao hơn.

USB 3.2 20Gbps

USB 3.2 có thể đạt tốc độ truyền dữ liệu 20Gbps bằng hoạt động đa làn trong các cấu hình host, thiết bị và kết nối tương thích.

Điểm cần nhớ: Không phải thiết bị nào ghi USB 3.2 cũng tự động đạt 20Gbps. Cần xem thông số hiệu năng cụ thể của từng sản phẩm.

USB4 khác USB 3.2 ở điểm nào?

USB4 là bước phát triển mới hơn về kiến trúc USB. Theo USB-IF, USB4 xây dựng trên các kiến trúc USB 3.2 và USB 2.0, đồng thời cho phép một liên kết tốc độ cao được sử dụng linh hoạt cho nhiều loại dữ liệu và giao thức hiển thị.

Điểm khác biệt quan trọng của USB4 không chỉ nằm ở tốc độ. Kiến trúc USB4 có thể chia sẻ và phân bổ băng thông trên cùng một liên kết tốc độ cao cho các loại dữ liệu khác nhau tùy khả năng của hệ thống.

Điều này đặc biệt hữu ích đối với các thiết bị như:

• Laptop kết nối màn hình ngoài.
• Hub và dock đa chức năng.
• Thiết bị lưu trữ tốc độ cao.
• Hệ thống cần đồng thời truyền dữ liệu và hiển thị.

USB4 có phải lúc nào cũng là 40Gbps hoặc 80Gbps?

Không.

Không nên hiểu đơn giản rằng:

USB4 = 40Gbps

USB4 có nhiều mức hiệu năng tùy cấu hình. Các hệ thống và sản phẩm USB4 hiện có thể được phân loại theo mức hiệu năng như 20Gbps, 40Gbps và 80Gbps.

USB4 Version 2.0 đã mở rộng kiến trúc để hỗ trợ mức hiệu năng lên đến 80Gbps trong các cấu hình phù hợp.

Vì vậy, khi mua thiết bị hoặc cáp, bạn nên kiểm tra con số cụ thể thay vì chỉ nhìn chữ USB4.

• USB 20Gbps
• USB 40Gbps
• USB 80Gbps

Quy tắc đơn giản: số Gbps cho biết rõ mức hiệu năng hơn việc chỉ nhìn tên thế hệ USB.

Type C có phải lúc nào cũng là USB4 không?

Không.

Đây là một trong những nhầm lẫn phổ biến nhất khi chọn cáp và thiết bị.

Type C là gì? Type C trước hết là kiểu đầu nối vật lý. Kiểu đầu nối này không tự quyết định tốc độ truyền dữ liệu.

Một cổng Type C có thể hỗ trợ các khả năng khác nhau tùy thiết bị, chẳng hạn:

• USB 2.0
• USB 5Gbps
• USB 10Gbps
• USB 20Gbps
• USB4
• USB Power Delivery
• Xuất hình thông qua các giao thức được thiết bị hỗ trợ

Vì vậy, một chiếc laptop có cổng Type C chưa chắc đã hỗ trợ USB4.

Để hiểu rõ hơn về sự khác nhau giữa kiểu đầu nối và các chuẩn truyền dữ liệu, bạn có thể xem bài USB Type C có những loại nào.

Tại sao cùng dùng Type C nhưng tốc độ truyền dữ liệu lại khác nhau?

Một kết nối Type C không hoạt động ở tốc độ cao nhất chỉ vì đầu cáp có hình dạng giống nhau. Tốc độ cuối cùng phụ thuộc vào toàn bộ hệ thống kết nối.

1. Cổng trên thiết bị nguồn

Laptop, máy tính bảng hoặc điện thoại có thể chỉ hỗ trợ một mức USB nhất định. Nếu cổng của thiết bị chỉ hỗ trợ tốc độ thấp hơn, việc sử dụng cáp tốc độ cao hơn không thể tự động nâng tốc độ của cổng.

2. Thiết bị nhận

SSD ngoài, hub hoặc thiết bị ngoại vi cũng cần hỗ trợ tốc độ tương ứng.

Ví dụ, một SSD chỉ hỗ trợ 10Gbps sẽ không tự đạt 40Gbps chỉ vì được kết nối bằng cáp USB4 40Gbps.

3. Cáp Type C

Cáp cũng là một phần quan trọng của hệ thống. Cáp Type C có thể được thiết kế cho các mức hiệu năng khác nhau.

Trong các sản phẩm hiện có trên website HPS, ví dụ:

• C110-F115 được dùng cho nhóm cáp 10Gbps.
• C32210-P được dùng cho nhóm cáp 20Gbps.
• C40424 thuộc nhóm cáp USB4 40Gbps.
• C824-F111 thuộc nhóm cáp USB4 80Gbps.

Các mức tốc độ này không thể thay thế lẫn nhau chỉ dựa trên hình dạng đầu Type C.

4. Kết nối hoạt động theo khả năng chung

Khi các thiết bị có khả năng khác nhau được kết nối với nhau, hệ thống sẽ hoạt động theo mức tương thích phù hợp giữa các thành phần.

Ví dụ:

• Laptop hỗ trợ 40Gbps.
• Cáp hỗ trợ 40Gbps.
• SSD chỉ hỗ trợ 10Gbps.

Trong trường hợp này, tốc độ của kết nối với SSD không thể tự đạt 40Gbps chỉ vì laptop và cáp hỗ trợ mức đó.

Type C có thể truyền dữ liệu, sạc và xuất hình cùng lúc không?

Câu trả lời phụ thuộc vào khả năng cụ thể của thiết bị, cổng và giao thức được hỗ trợ.

Type C là đầu nối có thể được sử dụng cho nhiều chức năng, nhưng không phải mọi cổng Type C đều hỗ trợ tất cả các chức năng cùng lúc.

Bạn có thể xem bài Type C có truyền dữ liệu, sạc và xuất hình cùng lúc không để hiểu rõ hơn về điều kiện cần thiết.

So sánh USB 3.0, USB 3.2 và USB4 theo nhu cầu sử dụng

Không có một chuẩn duy nhất phù hợp với tất cả người dùng. Việc chọn thiết bị nên dựa trên nhu cầu thực tế và khả năng của thiết bị đang sử dụng.

Cách chọn cáp Type C dựa trên tốc độ USB

Trước khi mua cáp, bạn nên kiểm tra ít nhất 5 yếu tố sau.

1. Thiết bị của bạn hỗ trợ chuẩn gì?

Kiểm tra thông số của laptop, điện thoại hoặc thiết bị nguồn. Đừng chỉ nhìn hình dạng cổng Type C.

2. Tốc độ tối đa là bao nhiêu Gbps?

Kiểm tra mức hiệu năng cụ thể như:

• 5Gbps
• 10Gbps
• 20Gbps
• 40Gbps
• 80Gbps

3. Có cần xuất hình không?

Nếu cần kết nối màn hình, hãy kiểm tra riêng khả năng xuất hình của thiết bị và cổng. Tốc độ USB cao không tự động đồng nghĩa với việc mọi thiết bị đều hỗ trợ xuất hình theo cùng cách.

4. Có cần sạc công suất cao không?

Tốc độ truyền dữ liệu và công suất sạc là hai thông số khác nhau. Một cáp có tốc độ dữ liệu cao không tự động có nghĩa là nó hỗ trợ công suất sạc cao nhất.

5. Cáp có đúng thông số yêu cầu không?

Cáp cần phù hợp với nhu cầu về:

• Tốc độ dữ liệu.
• Công suất sạc.
• Khả năng xuất hình nếu cần.
• Chiều dài và điều kiện sử dụng.

USB 3.0, USB 3.2 và USB4: nên chọn loại nào?

Chọn USB 5Gbps

Phù hợp với nhu cầu truyền dữ liệu cơ bản và các thiết bị ngoại vi thông thường.

Chọn USB 10Gbps

Phù hợp hơn với SSD ngoài và nhu cầu truyền file dung lượng lớn thường xuyên.

Chọn USB 20Gbps

Phù hợp khi cả thiết bị nguồn, thiết bị nhận và cáp đều hỗ trợ mức này và bạn cần băng thông cao hơn.

Chọn USB4

Phù hợp với các hệ thống Type C tốc độ cao, đặc biệt khi cần kết hợp nhiều chức năng. Tuy nhiên, cần kiểm tra rõ mức hiệu năng cụ thể của thiết bị là 20Gbps, 40Gbps hay 80Gbps.

Kết luận

USB 3.0, USB 3.2 và USB4 khác nhau không chỉ ở tốc độ mà còn ở kiến trúc và cách sử dụng băng thông.

• USB 3.0 thường được gắn với tốc độ 5Gbps.
• USB 3.2 bao gồm các mức 5Gbps, 10Gbps và 20Gbps.
• USB4 là kiến trúc mới hơn với các mức hiệu năng khác nhau và khả năng chia sẻ liên kết tốc độ cao cho dữ liệu và hiển thị.

Khi chọn cáp hoặc thiết bị, đừng chỉ nhìn chữ USB 3.x hoặc USB4. Hãy kiểm tra trực tiếp mức Gbps, khả năng của cổng, thông số của thiết bị nhận và thông số thực tế của cáp.

Đó là cách chính xác hơn để chọn đúng thiết bị Type C và tránh mua cáp có thông số cao nhưng không phù hợp với hệ thống đang sử dụng.